Chương 001: Thuốc lá ngừng sản xuất

Năm tôi hai mươi sáu tuổi, tôi đã có thâm niên bốn năm làm tài xế xe buýt. Công ty Vận tải Long Hoa nơi tôi làm việc vốn tiềm lực chẳng mấy hùng hậu, theo đà phát triển của công nghệ và sự mở rộng của các tuyến đường cao tốc đô thị, doanh nghiệp vận tải lâu năm này rốt cuộc cũng không chống đỡ nổi sự cạnh tranh khốc liệt từ hàng loạt công ty vận hành mới nổi, cuối cùng phải chịu chung một kết cục: giải thể.

Tôi chính thức thất nghiệp.

Trước kia, loại xe buýt tôi điều khiển đều sử dụng hệ thống phanh hãm khí nén kiểu cũ. Thế nhưng các công ty vận tải khác từ lâu đã đào thải hoàn toàn dòng xe này, chuyển sang sử dụng những dòng xe tiên tiến chạy bằng khí thiên nhiên, thậm chí là xe buýt điện. Loại xe hiện đại đó, tôi chưa từng được chạm tay vào bao giờ, bảo cầm lái thì quả thực chịu chết.

Tôi liên tiếp nộp hồ sơ xin việc ở mấy công ty vận tải, ban đầu lúc phỏng vấn các vị lãnh đạo đều khá hài lòng về tôi, thế nhưng sau một lượt chạy thử tay lái, ai nấy đều lắc đầu nguầy nguậy. Lái xe buýt chở khách chứ đâu phải làm xiếc làm trò, tính mạng và sự an toàn của bao nhiêu hành khách đều đặt cả lên tay lái cơ mà.

Suốt ba ngày liền, tôi lang thang vất vưởng trên các nẻo đường góc phố, cảm giác thất bại và bất lực như con sóng ngầm cuộn trào nhấn chìm toàn bộ cơ thể. Hai mươi sáu tuổi, cái tuổi đáng lẽ người đàn ông phải nỗ lực vùng vẫy lập nghiệp, cái tuổi phải cày cuốc tích cóp tiền cưới vợ, người ta phơi phới phong độ ngời ngời, còn tôi đến một mụn bạn gái cũng chẳng có nổi.

Tôi ngồi thụp xuống ven đường, vặn nắp chai nước khoáng, ngửa cổ dốc cạn giọt nước cuối cùng. Trong khoảnh khắc ấy, khóe mắt tôi chợt liếc thấy một mẩu quảng cáo nhỏ dán lem nhem trên cột biển báo trạm dừng xe buýt.

Trước đây khi còn lái xe, tôi thường xuyên thấy người ta lén lút dán những tờ rơi quảng cáo vặt lên biển báo, chẳng qua cũng chỉ quanh quẩn mấy trò bệnh phụ khoa nam khoa đừng lo, sản phẩm này nọ giải tỏa âu lo, hoặc là làm bằng giả các loại, rồi thì mấy tấm danh thiếp gái gọi bao đêm rẻ tiền.

Thế nhưng thứ thực sự thu hút ánh nhìn của tôi lúc này lại là một tờ giấy A4 bình thường, bên trên in một mẩu thông báo tuyển dụng ngắn gọn:

THÔNG BÁO TUYỂN DỤNG:

Công ty Vận tải Đông Phong hiện cần tuyển gấp một tài xế. Yêu cầu: Độ tuổi từ 25 trở lên, có khả năng lái thuần thục dòng xe buýt Lam Tinh kiểu cũ. Đãi ngộ hậu hĩnh. Địa chỉ: Bến xe khách Phòng Tử Điếm. Người liên hệ: Trần Vĩ, số điện thoại: 186…

Dòng xe buýt Lam Tinh nhắc tới trong tờ thông báo tuyển dụng, chẳng phải chính là loại xe buýt cổ lỗ sĩ mà tôi đã quá đỗi quen tay suốt bốn năm qua hay sao?!

Thật hiếm có khó tìm, thời buổi này mà vẫn còn một công ty vận tải chịu tuyển tài xế lái dòng xe đó! Đây chẳng phải là “núi cùng nước cạn ngỡ không đường, liễu biếc hoa tươi lại một thôn” hay sao? Ôm theo tâm lý thử vận may một phen, tôi lập tức bắt xe lao thẳng về hướng Phòng Tử Điếm.

Phòng Tử Điếm nằm tít vùng ngoại ô xa xôi, cách trung tâm thành phố một quãng đường rất dài, tôi ngồi xe buýt lắc lư hơn một tiếng đồng hồ mới tới nơi. Tại bến xe khách Phòng Tử Điếm, tôi tìm được người phụ trách tuyển dụng tên Trần Vĩ, trông anh ta trạc chừng ngoài ba mươi tuổi.

Lúc tôi bước vào, anh ta đang ngồi vắt chân chữ ngũ trên ghế văn phòng, thản nhiên dùng tay ngoáy kẽ ngón chân. Vừa thấy bóng tôi, anh ta vội vàng rụt chân xuống, xỏ vội đôi giày da rồi đứng phắt dậy bước tới bắt tay tôi đầy vẻ xởi lởi. Tôi cảm thấy hơi gợn và buồn nôn, nhưng vẫn lịch sự chìa tay ra bắt tượng trưng một cái.

Yên vị trên ghế, Trần Vĩ cười hề hề hỏi: “Cậu tên gì? Biết lái xe buýt Lam Tinh không đấy?”

Tôi gật đầu cười đáp: “Em tên Lưu Minh Bố, từng có bốn năm kinh nghiệm lái dòng Lam Tinh ạ.”

“Ồ, bốn năm thâm niên cơ à, tốt lắm, tốt lắm! Chỗ bọn anh hiện tại đang thiếu một người chạy ca đêm, phụ trách chuyến xe buýt cuối cùng của tuyến số 14. Mỗi đêm đúng mười hai giờ đêm xuất bến, chạy một mạch từ Phòng Tử Điếm tới Tiêu Hóa Xưởng, khoảng hai giờ sáng thì quay đầu chạy về lại bến. Bao ăn bao ở toàn bộ, lương cứng sáu nghìn tệ mỗi tháng, cậu thấy thế nào, ưng cái bụng không?”

Từng lời Trần Vĩ thốt ra khiến tôi sững sờ chết trân ngay tại chỗ.

Tôi lái xe buýt suốt bốn năm trời ròng rã, chưa từng thấy chỗ nào có chế độ đãi ngộ như mơ thế này bao giờ! Mỗi ngày chỉ cần chạy đúng một chuyến khứ hồi, lại còn bao ăn bao ở, lương tháng tận sáu nghìn tệ?!

Thấy vẻ mặt kinh ngạc tột cùng của tôi, Trần Vĩ nhích người lại gần hơn một chút, vỗ vỗ vai tôi cười ha hả: “Thỉnh thoảng bên anh còn có tiền thưởng và phúc lợi phát thêm nữa đấy, thấy ổn không chú em?”

Tôi cảm tưởng như vừa có hũ vàng từ trên trời rơi trúng đầu mình vậy, đang định gật đầu cái rụp đồng ý ngay tắp lự thì Trần Vĩ bỗng hạ thấp giọng, ghé sát tai tôi thì thào: “Cơ mà, có một điểm này cậu bắt buộc phải ghi nhớ cho thật kỹ.”

Tôi gật đầu: “Vâng, anh cứ dặn dò ạ.”

“Cậu nhất định phải chạy đúng giờ, tuyệt đối chuẩn giờ! Đúng mười hai giờ đêm là phải nổ máy lăn bánh xuất bến! Khi chạy tới trạm cuối Tiêu Hóa Xưởng, cậu chỉ được phép dừng xe nghỉ ngơi nhiều nhất là năm phút, sau đó phải lập tức quay đầu chạy về. Trên quãng đường quay về bến, cấm tiệt việc dừng xe đón khách dọc đường! Cho dù có gặp người sắp chết ven đường đi chăng nữa, cậu cũng tuyệt đối không được phép cho người đó lên xe! Bắt buộc phải đỗ đúng biển trạm quy định mới được mở cửa! Hiểu rõ chưa?!”

Nghe anh ta nói vậy, tôi cảm thấy điều này cũng khá hợp lý. Vốn dĩ xe buýt chỉ được phép đón trả khách tại trạm dừng theo luật, nhưng ở những khu vực hẻo lánh ngoài ngoại ô, người ta thường ít khi tuân thủ nghiêm ngặt, phần lớn tài xế cứ thấy khách vẫy tay là dừng đón, khách ới một tiếng là thả xuống. Yêu cầu khắt khe này của anh ta khiến tôi thầm nghĩ phong cách quản lý của Công ty Vận tải Đông Phong xem ra rất nghiêm túc và chỉn chu.

Thế nhưng, cảm thấy hợp lý thì có hợp lý, song tôi vẫn thấy lời lẽ của Trần Vĩ có phần hơi quá đà. Nói dại lỡ như trên đường thật sự gặp phải người bị tai nạn giao thông nằm thoi thóp, dù thế nào mình cũng phải dừng xe tạt vào lề đường rồi rút điện thoại bấm 120 gọi cấp cứu chứ chẳng lẽ trơ mắt làm ngơ?

Thấy nét mặt Trần Vĩ vô cùng kiên quyết và nghiêm nghị, vì mức lương bổng quá đỗi hậu hĩnh kia, tôi bèn gật đầu dứt khoát: “Vâng, em hoàn toàn phục tùng mọi sắp xếp của công ty.”

Lúc này Trần Vĩ mới nở nụ cười tươi trở lại: “Nếu không có vấn đề gì khúc mắc thì bắt đầu từ đêm nay đi làm luôn nhé?”

Tôi thoáng ngờ vực hỏi: “Ủa, không cần chạy thử xe để kiểm tra tay lái sao anh?”

“Khỏi cần, khỏi cần! Anh mày tin tưởng cậu! Đêm nay vào ca luôn, được không?” Trần Vĩ tỏ ra vô cùng hào sảng khoáng đạt, thế nhưng trong lòng tôi lại lờ mờ dấy lên một cảm giác gợn gợn bất an. Quy trình tuyển dụng này kỳ lạ quá mức, mỗi ngày chỉ chạy đúng một chuyến đêm ngắn ngủi, lương bổng cao ngất ngưởng, mà đến lúc nhận người lại chẳng buồn kiểm tra tay lái xem thế nào, chuyện này…

Do dự một thoáng, cuối cùng tôi vẫn gật đầu: “Vâng, không thành vấn đề, đêm nay em có thể đi làm ngay!”

Tôi nhận một bộ đồng phục tài xế màu xanh thẫm tại văn phòng rồi tranh thủ quay về phòng trọ cũ thu dọn hành lý. Chỗ tôi thuê trọ cũng không quá xa bến xe này, giá phòng lại rẻ. Sau khi gói ghém xong xuôi quần áo chăn màn, tôi lập tức chuyển thẳng đến khu ký túc xá của bến xe khách Phòng Tử Điếm.

Mười một giờ năm mươi phút đêm, Trần Vĩ sang phòng ký túc xá tìm tôi. Anh ta đưa cho tôi một điếu thuốc lá, cười nói: “Tiểu Lưu à, làm điếu thuốc cho ấm người rồi hai anh em mình tâm sự tí.”

Tôi liếc nhìn đồng hồ trên điện thoại, sốt ruột nói: “Anh Trần ơi, năm mươi rồi, để em ra xe chuẩn bị trước đã kẻo lát nữa lại trễ giờ xuất bến.”

Ai ngờ Trần Vĩ lại cười xòa gạt đi: “Không sao, không sao, anh dặn cậu mấy câu này, cậu phải khắc cốt ghi tâm nhé. Thứ nhất, chưa tới biển trạm dừng quy định thì tuyệt đối không được dừng xe, hiểu chưa?”

Tôi gật đầu.

“Thứ hai, khi xe chạy tới bến cuối Tiêu Hóa Xưởng, cậu có thể nghỉ ngơi năm phút, nhưng tuyệt đối không được vượt quá mười phút! Ngàn vạn lần đừng bao giờ ở lại quá mười phút, nhớ kỹ chưa?”

Tôi lại gật đầu.

“Thứ ba, nghiêm cấm hút thuốc trên xe buýt, càng không được phép mang theo bật lửa hay bất kỳ vật dụng dễ cháy nổ nào lên xe, rõ chưa?”

Tôi tiếp tục gật đầu lia lịa. Tôi thấy những điều này đều hết sức xác đáng và đúng đắn. Điều thứ nhất là quy chuẩn nghề nghiệp, điều thứ hai nhằm ngăn chặn thói lười biếng bê trễ giờ giấc, còn điều thứ ba chính là nguyên tắc an toàn cơ bản nhất mà bất kỳ người tài xế xe buýt nào cũng bắt buộc phải tuân thủ.

Thời gian đã cận kề, tôi liền rảo bước chạy vội ra bãi đỗ, trèo lên chiếc xe buýt Lam Tinh tuyến số 14, chuẩn bị xuất phát từ bến Phòng Tử Điếm.

Nói thật lòng, chiếc xe buýt số 14 này còn tồi tàn rệu rã hơn cả những chiếc xe cũ nát mà tôi từng cầm lái trước đây. Khi nổ máy lăn bánh, dưới gầm xe phát ra những âm thanh cót két rung lắc dữ dội. Ghế lái tuy bọc đệm xốp khá êm nhưng lại lồi lõm mấp mô một cách kỳ dị, cảm giác dưới đệm như thể có một đôi bàn tay vô hình đang luồn phía dưới nâng đỡ lấy mông tôi vậy. Mỗi lần đi qua đoạn đường xóc nảy, cả người tôi lại bị tưng lên đau điếng.

Tôi thật sự không tài nào hiểu nổi, Công ty Vận tải Đông Phong rõ ràng là một doanh nghiệp có tiềm lực tài chính dồi dào, cớ sao lại vẫn giữ lại một chiếc xe buýt cũ nát cổ lỗ sĩ đến mức này để vận hành?

Chiếc xe chầm chậm lăn bánh rời khỏi bến tổng. Màn đêm ngoài kia đen kịt như mực, khu vực Phòng Tử Điếm này lại nằm quá xa trung tâm thành phố, địa thế hẻo lánh hoang vu, dọc đường tuyệt nhiên không có lấy một ngọn đèn cao áp nào. Đèn pha phía đầu xe thì ố vàng mờ căm căm, ánh sáng quét ra yếu ớt le lói, khiến việc quan sát đường sá vô cùng khó chịu và căng thẳng.

Vì đã là nửa đêm mười hai giờ, các trạm dừng ven đường hầu như vắng tanh không một bóng người. Tôi nhấn ga chạy một mạch qua năm sáu trạm dừng liên tiếp, mãi cho tới khi tới trạm Vườn Hái Quả, dưới ánh đèn mờ mới thấy một thanh niên bước lên xe. Vừa chạm mặt tôi, cậu ta đã tròn xoe mắt ngạc nhiên thốt lên: “Ủa, đổi bác tài mới rồi à?”

Tôi mỉm cười gật đầu đáp lễ: “Vâng, hôm nay tôi mới bắt đầu nhận ca.”

Trên xe không có ai khác ngoài hai người, cậu thanh niên này trông cũng rất cởi mở hoạt bát. Cậu ta liền rút một điếu thuốc lá chìa ra trước mặt tôi cười xởi lởi: “Nào, mời bác tài một điếu hút cho tỉnh ngủ.”

Tôi lắc đầu cười từ chối: “Thôi cảm ơn cậu, trên xe quy định nghiêm cấm hút thuốc.”

“Ôi dào, có sao đâu, hút một điếu thì đã chết ai, cứ cầm lấy đi mà.” Cậu thanh niên tỏ ra quá đỗi nhiệt tình nài ép, nhưng tôi vẫn kiên quyết giữ đúng nguyên tắc không hút, chỉ tiện tay nhận lấy rồi kẹp điếu thuốc lên vành tai mình.

Xe tiếp tục lăn bánh thêm vài trạm dừng nữa. Tới trạm dừng mang tên Mỹ Lệ Thành, từ ngoài cửa bước lên một cô bé gái. Trông bộ dạng con bé vô cùng ủ rũ và cô đơn, tôi liền cất tiếng nhắc nhở thân thiện: “Cháu gái ơi, lên xe nhớ bỏ tiền xu vào hòm vé nhé.”

Cô bé chầm chậm ngước đôi mắt lên nhìn thẳng vào tôi, cất giọng lí nhí hỏi: “Chú ơi… nếu cháu không có tiền, chú có cho cháu đi nhờ xe không?”

Tôi thoáng ngẩn người, rồi bật cười xòa: “Tất nhiên là được chứ sao không.”

Tôi liền thò tay vào túi quần móc ra một đồng xu một tệ, thả đánh ‘keng’ một tiếng giòn tan vào trong hòm thu tiền tự động, sau đó quay sang mỉm cười dịu dàng với cô bé: “Lần này coi như chú bao vé cho cháu nhé.”

Cô bé không hề nở một nụ cười nào đáp lại lòng tốt của tôi, gương mặt con bé vẫn phẳng lặng lạnh tanh không chút cảm xúc, rồi lẳng lặng quay lưng bước về phía cuối xe.

Suốt dọc đường còn lại, chuyến xe vận hành vô cùng êm xuôi và thông suốt, sảng khoái hơn nhiều so với việc lái xe buýt ban ngày trong nội thành. Cái lợi lớn nhất của việc chạy chuyến xe đêm cuối cùng chính là đường sá thênh thang không bao giờ lo tắc đường kẹt xe, chẳng lãng phí chút thời gian nào, tôi gần như chạy một mạch là đã tới bến cuối Tiêu Hóa Xưởng.

Hành khách trên xe đều lần lượt bước xuống hết. Tôi tựa lưng vào ghế lái ngồi nghỉ ngơi một lát, liếc nhìn đồng hồ điện thoại thì thấy đã là một giờ năm mươi phút sáng. Quãng đường từ Phòng Tử Điếm chạy tới Tiêu Hóa Xưởng này quả thực không hề ngắn chút nào, lại toàn đi qua vùng ven ngoại ô, đường sá gập ghềnh khúc khuỷu khó đi.

Tôi nán lại nghỉ ngơi chừng ba phút rồi nổ máy quay đầu xe, bắt đầu hành trình quay trở về bến Phòng Tử Điếm.

Chặng đường quay về lại càng thảnh thơi và đơn giản hơn, các trạm dừng ven đường tuyệt nhiên không một bóng người, cả quãng đường chỉ lác đác vài ba vị khách lên xuống. Ngày đầu tiên đi làm của tôi trôi qua hết sức thuận lợi và êm đẹp.

Trở về căn phòng ký túc xá đơn của mình, trong lúc ngồi ngâm chân nước nóng, tôi chợt nhớ ra điếu thuốc lá kẹp trên vành tai ban nãy. Tôi liền thò tay gỡ điếu thuốc xuống, châm lửa. Vừa rít thử một hơi đầu tiên, một cảm giác cay nồng buốt rát xộc thẳng lên cuống họng, khét lẹt chẳng khác nào đang hút xì gà hạng nặng.

Mẹ kiếp, cái thứ thuốc lá nhãn hiệu gì mà nặng đô và sặc sụa đến mức này cơ chứ?

Tôi kẹp đầu lọc điếu thuốc giữa hai ngón tay, đưa lên sát dưới ánh đèn neon nhìn kỹ. Thế nhưng chỉ liếc mắt nhìn một cái, tay tôi bỗng run rẩy bần bật, suýt chút nữa đánh rơi cả điếu thuốc xuống sàn nhà!

Thuốc lá Thủy Tinh Cung.

Cái nhãn hiệu thuốc lá này vốn do Xưởng thuốc lá Khúc Ốc tỉnh Sơn Tây sản xuất, thế nhưng nó đã chính thức ngừng sản xuất và biến mất khỏi thị trường từ hơn mười năm trước rồi!