Chương 4: Tính toán của lũ trẻ
Mấy ngày nay, Tuyết Khanh nhận ra sự bất thường của mẹ, vẻ mặt bà dường như nặng trĩu nỗi lo lắng. Ban đầu, cô bé chỉ nghĩ rằng đó là biểu hiện của nỗi nhớ bố. Thế nhưng chiều hôm qua, khi thấy mẹ đạp xe về nhà với bao lương thực buộc chặt phía sau, Tuyết Khanh mới bàng hoàng sững sờ.
Số lương thực ấy ít hơn rất nhiều so với những lần bố mang về trước đây. Cô bé chợt hiểu ra tại sao mẹ âu sầu đến vậy. Trong nhà có tận ba đứa con gái đang tuổi ăn tuổi lớn, sức ăn chẳng hề ít. Đã thế, em Mai Linh vẫn còn bú sữa, mẹ càng phải được bồi bổ nhiều hơn. Số lương thực ít ỏi này liệu có suy trì được cuộc sống cả nhà tới cuối tháng? Câu hỏi này như một tảng đá đè nặng lên tâm trí Tuyết Khanh lúc này.
Bữa tối hôm đó trôi qua trong bầu không khí im ắng lạ thường. Bà Lý Ninh cố gắng tỏ ra bình thản, nhưng đôi mày luôn chau lại cùng ánh mắt thất thần đã tố cáo tâm trạng thật của bà. Tuyết Khanh liếc nhìn hai chị em gái ngồi cạnh, khó nhọc nuốt từng miếng cơm xuống bụng.
Cơm nước xong xuôi, Tuyết Khanh chủ động giành việc rửa bát, Trầm Anh ngoan ngoãn cầm chổi quét nhà, còn Thanh Mai bê quần áo bẩn ra sân chung giặt giũ. Bà Lý Ninh vẫn ngồi im trên ghế, lặng lẽ dỗ con gái út đi vào giấc ngủ.
Mọi ngày, sau bữa ăn tối là khoảng thời gian học tập và vui chơi. Hôm nào ít bài, ba chị em hoàn thành sớm sẽ chạy ra ngoài chơi cùng lũ bạn trong xóm, hoặc bám lấy bố nghe chương trình thời sự trên radio. Thế nhưng hôm nay, các cô bé lại trầm lặng khác thường.
Ba đứa trẻ tìm cách tránh mặt mẹ để cùng nhau bàn bạc “việc lớn”. Tuyết Khanh vẫy tay gọi Thanh Mai và Trầm Anh đi ra khoảng sân chung, tìm một chỗ vắng người.
“Mọi người trông thấy bao gạo nhà mình chưa? Ít hơn hẳn mấy tháng trước đúng không? Kiểu này mấy đứa sắp đói đến nơi rồi!” Tuyết Khanh thì thầm, vẻ mặt nghiêm túc dọa dẫm. “Từ giờ chị em mình phải cố gắng hơn nữa, không thì mẹ sẽ tìm một người bố khác cho chúng ta đó.”
“Thật sao?” Trầm anh lo lắng hỏi dồn. “Thế… chúng ta phải làm gì bây giờ?” Thanh Mai không nói gì nhưng ánh mắt cô bé hiện rõ vẻ hoang mang. Hai đứa cùng quay sang, lo lắng nhìn Tuyết Khanh.
“Ngồi gần vào đây, chị nói cho nghe.” Tuyết Khanh chúi người về phía trước, nhỏ giọng thì thầm. Hai cô bé cũng thuận thế dịch sát người lại. “Trước tiên chúng ta cần thắt chặt chi tiêu lại. Mọi ngày em vẫn đong nửa bát gạo với ba củ khoai lang. Bây giờ có thể giảm lượng gạo lại tăng lượng khoai, sắn lên. Dẫu sao khoai lang vẫn rẻ hơn gạo.” Tuyết Khanh dừng lại một chút, thấy chị em mình gật đầu như bổ củi thì liếm môi, tiếp tục nói: “Mùa này cá tôm nhiều, rau dại cũng không thiếu, chúng ta phải dậy sớm hơn, kiếm được càng nhiều càng tốt.” Vẫn là những tràng bổ củi của Thanh Mai và Trầm Anh. Tuyết Khanh thở dài trong lòng: “Cái nhà này vẫn là để mình lo lắng đi.”
“Nhưng khó nhất vẫn là gạo với muối, không có tem phiếu với tiền thì bó tay. Hay là nuôi thêm đàn gà, rồi lấy trứng mang đi đổi gạo với muối ngoài chợ?”
Nói đến đây, Thanh Mai và Trầm Anh không còn gật đầu nữa mà ánh mắt bắt đầu mơ màng. Dù từng sống ở làng quê và biết nuôi gà ra sao, nhưng căn nhà ở khu tập thể này chật chội vô cùng, việc chăn nuôi đâu có dễ dàng. Đảo mắt nhìn quanh một hồi, cả hai vẫn chưa hình dung nổi sẽ nuôi gà ở đâu.
Nhìn phản ứng của chị em nhà mình, Tuyết Khanh nhỏ giọng an ủi: “Yên tâm, em tính cả rồi. Không nhất thiết phải nuôi gà. Tùy hình hình, có thể nuôi vịt hoặc thỏ gì đó cũng được.”
Thanh Mai và Trầm Anh không hề có ý định phản bác quyết định của Tuyết Khanh. Đừng thấy Tuyết Khanh chỉ mới mười tuổi, kém chị mình một tuổi, cô bé lại là đứa trẻ tinh quái và nhiều mưu mẹo nhất nhà. Hồi ông Tùng Hải còn sống, vẫn luôn tự hào gọi con gái là quân sư quạt mo.
Bàn bạc đến khuya, ba chị em lặng lẽ thu dọn rồi rủ nhau lên giường đi ngủ. Sáng hôm sau tỉnh dậy, Tuyết Khanh dường như đã quên sạch những lo toan của tối hôm qua. Cô bé bắt đầu ngày mới bằng sự háo hức ngập tràn. Dù sớm phải lo nghĩ gánh vác việc nhà, Tuyết Khanh suy cho cùng vẫn chỉ là một đứa trẻ mười tuổi. Mà đặc quyền lớn nhất của tuổi thơ, chính là vô tư và mau quên nỗi buồn.
Tác giả miêu tả ngôi nhà của gia đình Tuyết Khanh cho các bạn dễ hình dung. Đây là căn nhà cấp bốn nằm trong khu tập thể nhà báo, rộng khoảng ba mươi lăm mét vuông, được ngăn thành hai gian bằng tường gạch chắc chắn.
Gian chính rộng chừng hai mươi mét vuông, là nơi nghỉ ngơi và tiếp đón khách khứa của gia đình. Vì diện tích khiêm tốn nên không thể quy hoạch khu vực nghỉ ngơi riêng. Ông Tùng Hải đã khéo léo sắp xếp, đặt hai chiếc giường đôi sát tường phía đông và nam, làm chỗ ngủ cho cả gia đình.
Kê sát mảng tường phía tây là chiếc tủ ly bằng gỗ gụ đã nhuốm màu thời gian, nhưng vẫn giữ nguyên vẹn sắc sơn cổ điển và bóng loáng. Đây là chiếc tủ mà ông Tùng Hải mua lại được từ một nhà tư sản chế độ cũ. Những đường chạm khắc tỉ mỉ cùng cặp cửa kính lùa sáng choang, uốn cong mềm mại ở hai góc khiến nó trông thật nổi bật giữa gian nhà.
Bên trong ngăn kính được bà Lý Ninh trang trọng bày những đồ vật quý giá nhất của gia đình. Đó là bộ ấm chén giữ lại từ thời ông bà xưa, tráng men ngọc mượt mà, trên miệng được viền bởi nước sơn xanh biếc. Cạnh đó là lọ hoa mẫu đơn giả màu đỏ sẫm. Dù màu sắc trên cánh hoa đã phai nhạt đôi phần do năm tháng vẫn không che được vẻ rực rỡ ban đầu.
Phần ngăn tủ gỗ lại là nơi cất giữ giấy tờ tùy thân quan trọng, cùng một số loại nhu yếu phẩm hiếm hoi để sử dụng trong dịp lễ tết như đường, bột mỳ, gạo nếp…Có thể nói đây là kho tài sản quý giá nhất của gia đình Tuyết Khanh, lúc nào cũng được bà Lý Ninh cẩn thận khóa chặt từng lớp bảo vệ.
Trên mặt tủ bày bộ bình và cốc uống nước để sử dụng hàng ngày. Bức tường phía trên chiếc tủ ly có treo một khung ảnh to, dán đầy những bức ảnh kỷ niệm của gia đình. Tuyết Khanh thích ngắm nhìn nhất chính là bức ảnh chụp lại một người phụ nữ trẻ với mái tóc ngắn và khuôn mặt rạng rỡ trong bộ đồ màu xanh bộ đội. Đó chính là hình ảnh bà Lý Ninh thời còn làm thanh niên xung phong trong cuộc chiến.
Ông Tùng Hải đặc biệt dựng một căn gác xép, rộng bằng nửa diện tích gian nhà chính. Trên này ngoài đặt vài chiếc tủ cất quần áo, chăn đệm trái mùa, còn một khoảng sàn khá rộng, đủ cho vài người lớn trải chiếu nằm ngủ, phòng khi có khách từ quê ra thăm nhà.
Cầu thang dẫn lên gác xép được đặt trong căn nhà kho nhỏ nằm ở phía đông. Ngăn cách giữa nhà kho và gian chính là chiếc rèm hoa màu đỏ hồng, loại hoa văn phổ biến thời bấy giờ. Chiếc gương quý giá được trang trọng treo đối diện chiếc rèm hoa.
Nền công nghiệp hàng tiêu dùng thời này còn quá non trẻ, để mua được một tấm gương chất lượng tốt thực sự không dễ dàng. Chính vì vậy, bà Lý Ninh luôn dặn dò các con phải cẩn thận, không nên khoe khoang ra ngoài, khiến hàng xóm lời ra tiếng vào thì không hay.
Nửa còn lại của căn nhà là gian bếp rộng khoảng mười lăm mét vuông. Để thuận tiện sinh hoạt, ông Tùng Hải trổ thêm chiếc cửa mở thẳng ra ngõ từ gian bếp.
Sinh sống giữa trung tâm thành phố, người dân không dễ kiếm củi như vùng nông thôn. Đã thế diện tích nhà cửa cũng chật hẹp. Bếp mùn cưa là một lựa chọn phổ biến cho hầu hết các hộ gia đình. Hàng tháng, tem phiếu chất đốt mà vợ chồng bà Lý Ninh được phát chỉ đổi được chút dầu hỏa tiết kiệm, còn mùn cưa phải mua thêm ngoài xưởng, tính ra chỉ đủ dùng cho việc nấu nướng và đun nước tối thiểu.
Đây chính là lý do mà trẻ em mọi nhà thường xuyên chạy ra các khu đất hoang, hòng kiếm thêm cảnh cây khô về chất đầy góc bếp, dùng làm củi đốt dự phòng. Ông Tùng Hải cũng như bao người đàn ông khéo lo toan khác trong thời đại, tìm cách tự chế ra chiếc bếp củi đơn giản từ vỏ thùng sắt cũ, để vợ con có thể sử dụng thoải mái hơn. Hình ảnh hai chiếc bếp song hành đã trở thành một nét sinh hoạt vô cùng quen thuộc trong căn bếp nhỏ của mọi gia đình thời bấy giờ.

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên!